Çocukluk Çağı Travmalarının Ömür Boyu Süren Etkileri

Çocukluk Çağı Travmalarının Ömür Boyu Süren Etkileri

Çoğu kez, küçük yaşlarda yaşadığımız şeyleri unuttuğumuzu düşünebiliriz. Ancak çocukluk çağında yaşanan birçok travmanın hayatımız boyunca süren etkileri olabilir. Elbette her travmatik olay, çocukların hayatında silinmez izler bırakmayacaktır. Anne babaların etkili yaklaşımı ile, travmatik olayların etkisini düşürmek mümkündür. Bazı durumlarda ise anne babanın gayretinin yeterli olamayacağını fark etmek ve gerektiğinde profesyonellerden yardım almak önemlidir. Çocuk psikoloğu önerisi ile yola devam etmek, bu gibi durumlarda hem anne babalara hem de çocuklara faydalı olacaktır.

 

Travma Nedir?

Travmatik olay ya da travmatik yaşam deneyimine neden olabilecek birden çok olay ve durum sıralamak mümkündür. Örneğin çocuklar için fiziksel ya da cinsel istismar travma sebebi olabilir. Trafik kazası, kasırga, deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, bir kez yaşanan bir durum olmalarına rağmen, çocukta travma yaratabilir. Bunların dışında süreklilik kazanmış negatif durumlar da çocuğu derinden etkiler. Örnek vermek gerekirse; kötü bir muhitte yaşamak, okulda yaşıtlarından sürekli zorbalık görmek, yetişkin rolleri üstlenmek zorunda kalmak süreklilik kazanmış negatif durumlar olarak sıralanabilir.

 

Kısaca travma nedir, hangi durumlara travmatik denir sorusunu cevaplamak için, deneyimin beklenmedik bir şekilde ortaya çıkması, tekrar etmesi, birinin isteyerek zalimce davranması ve çocuğun bu duruma hazırlıklı olmaması gibi kriterler kullanılabilir.

 

Travmanın birebir çocuğu etkilemesi de gerekmez. Çocuğun sevdiği birinin travmatik deneyimlerle karşılaştığına şahit olması da, onu derinden etkileyebilmektedir. Aile içi şiddet, boşanma, işsiz kalma gibi ebeveynlerin dahil olduğu durumların yanı sıra, medyadaki aşırı şiddet bile çocuğu travmatize edebilir.

 

Çocuklarda Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma sonrası stres bozukluğu nedir sorusunu cevaplamak için, kişinin yaşadığı travmatik deneyim sonrasında günlük hayatını sekteye uğratan belirtilere göz atmak gerekir. Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişi, travmatik olayı anımsatan, kişi, mekan, olay ve durumlardan kaçınır. Bu tetikleyicilerle bir araya geldiğinde panik, dehşet duyguları ile baş etmek zorunda kalır.

 

Çocuklarda görülen travma sonrası stres bozukluğu, kız çocuklarda %3 ila 15 oranında iken erkeklerde %1 ila 6 oranındadır. Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan çocuklar, yaşadıkları travmayı zihinlerinde tekrar ve tekrar deneyimlerler. Tıpkı yetişkinler gibi travmayı anımsatacak her durum ve olaydan kaçınırlar. Travma sonrası stres bozukluğu çocuklarda;

- Korku

- Depresyon

- Kaygı

- Öfke ve Agresif Davranışlar

- Kendine Zarar Verici Davranışlar

- Kendini Toplumdan Geri Çekme

- Düşük Öz Güven

- Başkalarına Güvenmekte zorlanma gibi sorunlara neden olabilir.

Çocuklarda travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, travmatik olayı takip eden haftalar ve aylar sonra da gözlenebilir. Bu belirtiler;

- Ölüm ve güvende hissetme konusunda derin düşünceler,

- Uyku problemleri

- İştah değişiklikleri

- Öfke problemleri

- Dikkat problemleri

- Okula gitmekte zorlanma, okula gitmeyi reddetme

- Fiziksel bir kaynağı olmayan baş ağrıları, mide ağrıları

- Her zaman zevk aldığı aktivitelere karşı ilgisizlik

- Tahammülsüz ve / veya huzursuz olma

- Farklı korkular duymaya başlamak olarak sıralanabilir.

 

Travmaların Ömür Boyu Süren Etkileri

Çocukların travmatik deneyimleri hem fiziksel sağlıklarını hem de yetişkin bireyler olduklarında kuracakları ilişkileri etkileyebilmektedir. Örneğin;

- Astım,

- Koroner kalp hastalığı

- Felç

- Diyabet

- Depresyon

- İkili ilişkilerde güven problemleri

- Duygularını yönetememe

- Yetişkinlere karşı güvensizlik, korku

- Romantik ilişkileri, evlilik hayatını sürdürememe gibi etkiler ve sağlık problemleri hayat boyu sürebilecek etkiler arasındadır.

Çocuklarda travma sonrası stres bozukluğu tedavisi öneri ve ihtiyaçlarınızda Konya merkezli Psikon Terapi merkezimizle görüşebilir, profesyonellerimizden ihtiyaç duyduğunuz yardımı alabilirsiniz.